Brandende, tintelende of schietende pijn aan de binnenkant van de enkel en in de voetzool wijst vaak op tarsaal tunnelsyndroom. Dit zenuwknellende probleem vertoont bovendien overeenkomsten met het carpale tunnelsyndroom in de pols. Veel patiënten lopen jarenlang met een verkeerde diagnose.
In onze Amsterdamse praktijk zien we dit bij hardlopers, winkelmedewerkers en langdurig cabinepersoneel. Fysiotherapie gericht op de oorzaak, gecombineerd met acupunctuur, lost de klachten dan ook regelmatig op. Dit artikel legt de aandoening helder uit.
Wat is de tarsale tunnel
De tarsale tunnel is een fibreus kanaal achter de mediale malleolus. De nervus tibialis posterior loopt er specifiek doorheen, samen met drie pezen en bloedvaten. Druk in de tunnel prikkelt de zenuw.
Klachten ontstaan daardoor langs het verloop van de nervus tibialis. Patiënten ervaren bijgevolg een veranderd gevoel in de hiel, de voetboog en de tenen. Pijn verergert vaak bij langdurig staan.
Typische klachten
Veelvoorkomende klachten zijn een brandend gevoel onder de voetboog, tintelende tenen en nachtelijke pijn. Lopen op ongelijk terrein voelt bovendien instabiel aan. Sommige patiënten beschrijven het gevoel van “lopen op kiezelstenen.”
Tikken achter de binnenenkel roept vaak een elektrische schok op. Dit noemen we een positief teken van Tinel. Langdurige dorsaalflexie met eversie verergert de klachten eveneens.
Veelvoorkomende oorzaken
Platvoeten, enkelverzwikkingen en botsporen verkleinen de ruimte in de tunnel. Spataderen, ganglionzysten en accessoire spieren kunnen de zenuw bovendien samenpersen. Diabetes en hypothyreoïdie verhogen de zenuwgevoeligheid.
Een plotselinge toename van het loopvolume bij hardlopers legt latente gevallen blij. De trainingsbelasting maakt daarom altijd deel uit van onze beoordeling. Ook schoeiselwijzigingen en zwangerschap kunnen klachten uitlokken.
Hoe wij tarsaal tunnelsyndroom diagnosticeren
Klinisch onderzoek is het uitgangspunt. We testen specifiek de sensibiliteit van de hiel, voetboog en tenen. Het teken van Tinel, de dorsaalflexie-eversietest en palpatie sturen de diagnose.
Zenuwgeleidingsonderzoek bevestigt moeilijke gevallen. Echografie of MRI sluit bovendien cysten, spataderen of een accessoire musculus soleus uit. We verwijzen voor beeldvorming alleen wanneer er rode vlaggen zijn.
Conservatieve behandeling als eerste stap
De meeste gevallen verbeteren zonder operatie. Daarom starten we altijd met conservatieve zorg. De eerste zes weken richten zich op ontlasten, mobiliteit en zenuwglijden.
We pakken voetboogondersteuning, looppatroon en kuitflexibiliteit gezamenlijk aan. Lees meer over onze bredere aanpak op de fysiotherapiepagina. Conservatieve zorg slaagt bij ongeveer 70 procent van de patiënten.
Schoeisel en orthesen
Ondersteunende schoenen met mediale versteviging verminderen de klachten vaak snel. Maatwerkzolen kunnen bovendien overmatige pronatie verminderen. We werken samen met lokale podotherapeuten wanneer schoeisel alleen onvoldoende helpt.
Vermijd volledig platte sandalen tijdens het herstel. Vervang hardloopschoenen die meer dan 600 kilometer gelopen zijn. Kleine aanpassingen aan het schoeisel leveren doorgaans een grote klachtenverlichting op.
Manuele therapie en zenuwglijden
Weefseltechnieken rondom de mediale enkel ontspannen het retinaculum flexorum. Gewrichtsmobilisatie van het subtalaire en talocruraalgewricht verbetert bovendien de uitlijning. Patiënten ervaren de enkel doorgaans al na twee behandelingen rustiger.
Zenuwglijders en zenuwspanners voor de nervus tibialis herstellen het normale zenuwglijden. De zenuw tolereert dagelijkse activiteiten daardoor beter. We bouwen op naar belastende zenuwtherapie naarmate de klachten afnemen.
Kracht en controle
Versterking van de musculus tibialis posterior en de intrinsieke voetspieren bouwt longitudinale voetboogondersteuning op. De tunnel blijft daardoor open tijdens het lopen. Eenbeensbalans en kuitoptrekoefeningen vormen de basis.
Heupcontrole speelt ook een rol, omdat de gehele onderste-ledemaatketen de voetmechaniek beïnvloedt. Training van de musculus gluteus medius vermindert bovendien compensatoire pronatie. Twee à drie sessies per week leveren meetbare verbetering op.
Acupunctuur bij zenuwcompressie
Japanse acupunctuur combineert goed met manuele therapie. Fijn naaldwerk rondom de tunnel vermindert specifiek de ontsteking en kalmeert sensorische overgevoeligheid. De meeste patiënten merken na twee sessies minder branderigheid.
We naaldelen lokale voetpunten, segmentale lumbale punten en constitutionele punten. Elektroacupunctuur ondersteunt bovendien hardnekkige gevallen. Lees meer op de acupunctuuurpagina.
Geïntegreerd behandelplan
De combinatie van fysiotherapie en acupunctuur verkort het herstel in onze ervaring. Daarom bieden we geïntegreerde sessies aan, beschreven op de geïntegreerde zorgpagina. De kosten staan vermeld op de prijzenpagina.
Expats kunnen gebruikmaken van directe declaratie of zelfbetaling. De expat fysiotherapiepagina geeft bovendien een duidelijk overzicht van vergoedingsmogelijkheden.
Aanpassing van activiteiten
Verminder het loopvolume in de acute fase met 30 tot 50 procent. Vervang bovendien één looptraining per week door fietsen of zwemmen. Zo behoudt u de conditie terwijl u de zenuw ontlast.
Staande professionals profiteren van anti-vermoeidheidsmatten. Regelmatige korte pauzes verminderen bovendien de aanhoudende druk op de tunnel. Plan rustmomenten zoals u trainingsmomenten plant.
Wanneer een operatie wordt overwogen
Chirurgische decompressie is voorbehouden aan therapieresistente gevallen met een duidelijke structurele oorzaak. We verwijzen daarom pas na zes maanden gestructureerde conservatieve behandeling. Het slagingspercentage hangt sterk af van een nauwkeurige diagnose.
Postoperatieve revalidatie duurt drie tot vier maanden. Geleidelijke terugkeer-naar-hardloopprotocollen zijn bovendien essentieel. We begeleiden postoperatieve patiënten door de volledige opbouwvolgorde.
Realistische hersteltermijn
Lichte gevallen verbeteren in vier tot zes weken. Matige gevallen nemen drie tot vier maanden in beslag. Geduld en consistentie zijn daarom belangrijker dan agressieve behandeling.
Houd de klachten bij met een dagelijkse brandscore van 0 tot 10 en een wekelijkse stappentelling. Zo ziet u en uw therapeut allebei de voortgang. Herevaluatie elke vierde sessie houdt het plan accuraat.
Terugval voorkomen
Houd voet- en heupkracht het hele jaar op peil. Beheer de trainingsbelasting bovendien met de 10-procentregel. Vervang schoenen regelmatig en controleer de voetboogondersteuning.
Pak diabetes-, schildklier- en gewichtsfactoren aan wanneer die aanwezig zijn. Regelmatig acupunctuuronderhoud houdt de prikkelbaarheid van het zachte weefsel bovendien laag. Zie de FAQ voor meer informatie.
Slotgedachten
Tarsaal tunnelsyndroom is vervelend, maar behandelbaar. Normaliseer brandende voeten of nachtelijke tintelingen daarom niet. Vroege conservatieve zorg lost het probleem doorgaans op.
Neem contact op via de contactpagina om een beoordeling te boeken. Ons team legt elke stap helder en rustig uit.